Dirk Geldof

Geef de OCMW’s voldoende middelen om de armoede op te vangen. Dat is de centrale boodschap in het memorandum aan alle partijen voor de federale verkiezingen, dat de Vereniging van Steden en gemeenten (VVSG) vandaag voorstelde. Dat is nodig, want de VVSG brengt nog eens duidelijk de stijgende armoede in kaart, waarmee ook ik als raadslid in het Antwerpse OCMW week na week wordt geconfronteerd.

Alle armoede-indicatoren in ons land staan op rood:
• meer dan 15 % van alle inwoners in ons land leeft onder de Europese armoedegrens,
• bijna 360.000 mensen kunnen hun krediet niet tijdig afbetalen,
• meer dan 80.000 gezinnen hebben een collectieve schuldenregeling,
• het aantal leefloners steeg afgelopen jaar met meer dan 9 % tot meer dan 90.000,
• meer en meer asielzoekers worden zonder enige vorm van opvang of begeleiding naar de OCMW’s doorgestuurd of komen op straat terecht,
• van de naar schatting 30.000 vreemdelingen zonder papieren die geregulariseerd worden zal wellicht een flink deel een beroep doen op het OCMW,
• meer dan 18.000 gezinnen werden vorig jaar met uithuiszetting bedreigd,
• meer mensen komen voor allerlei vormen van steun bij het OCMW aankloppen,
• het klassieke OCMW-cliënteel verandert : niet langer enkel de generatiearmen, maar meer mensen van vreemde afkomst, meer mensen met psychische problemen en meer mensen met een modaal inkomen maar met een zware schuldenlast komen bij het OCMW langs.

Het federaal memorandum van de OCMW’s formuleert onze verwachtingen t.a.v. de federale overheid en bevat zes krachtlijnen :
• actieve deelname aan de samenleving bevorderen,
• meer jobs voor mensen met minder kansen op de arbeidsmarkt,
• een toegankelijke en betaalbare gezondheidszorg,
• goede opvang van asielzoekers en integreren van vreemdelingen in onze samenleving,
• goede en betaalbare huisvesting en energievoorzieningen,
• een kwaliteitsvolle en betaalbare ouderenzorg.

Om dit te realiseren moeten de OCMW’s ook middelen hebben om deze opdrachten uit te voeren. Met 90 % terugbetaling van de leeflonen in plaats van de huidige 50% en een realistische vergoeding van de personeelsomkadering kunnen de OCMW’s alvast inzetten op meer begeleiding en maatwerk ten voordele van hun cliënten. Als raadslid onderschrijf ik de vraag volledig. OCMW’s – en vooral de mensen die er beroep op moeten doen – hebben in deze crisistijd meer dan ooit nood aan positieve energie.

Het volledige memorandum vind je hier.

Het Antwerpse OCMW sleept Fedasil voor de rechter, was gisteren de krantenkop. Twee concrete dossiers waar het OCMW voor opvang zorgde tijdens de asielcrisis. Een rechtszaak met precedentwaarde, voor alle OCMW’s die mee inspanningen deden om de gevolgen van de opvangcrisis door gebrek aan federaal beleid op te vangen. Wie betaalt de kosten? En ondertussen ook: wie vangt mensen op die nergens terecht kunnen? Of hoe sommige mensen in een asielprocedure ook vandaag nog geen opvang hebben.

Vanmorgen op stap met Monica De Coninck en enkele collega’s van de Antwerpse OCMW-raad. Bezoek aan Gh@apro: een gezondheids- en een zorgcentrum voor sekswerkers in Antwerpen. Ruim 1.200 prostituées (mannen en vrouwen) worden door de diverse organisaties bereikt. Sexueel overdraagbare aandoeningen voorkomen, mensen met gezondheids- en sociale problemen begeleiden. Sinds Patsy Sörensen in de jaren ’90 de misbruiken in de prostitutie en de vrouwenhandel aankaartte, zijn er belangrijke stappen vooruit gezet.

Free-Clinic was de volgende halte, op de nieuwe locatie aan het Schijnpoort. Drughulpverlening, aan een belangrijk deel van de enkele duizenden mensen in Antwerpen met ‘problematische middelenafhankelijkheid’, zoals het dan heet. Gezondheidszorg, lichamelijk, sociaal en psychisch. Hulpverlening die probeert het voor verslaafden leefbaar te houden, maar die ook een stad ùmee leefbaar houdt.

Bak-boord was de middagstop: het nieuwe sociaal restaurant van CAS vzw en het OCMW op Linkeroever. Meer dan 200 mensen genieten hier dagelijks van een gezonde en betaalbare maaltijd. Tegelijk een project van sociale tewerkstelling en een ontmoetingsplek, vaak voor ouderen uit de buurt.

Vier keer sterke mensen aan het werk. Vier keer met betrokkenheid van het OCMW en het stedenfonds in Antwerpen. Het maakt me fier in de OCMW-raad te kunnen werken. Het overtuigt me meer dan ooit hoe breed en complex de nood aan sociaal beleid is. En hoe belangrijk het is voor het leven in de stad om daarin meer te investeren, in plats van te besparen. Investeren, met lokale en Vlaamse tot federale middelen. Van uitkeringen boven de armoedegrens en een menswaardig asielbeleid tot goede sociale activering en hulpverlening. Want positieve energie werkt. En is in deze crisistijd meer dan ooit nodig.

Steeds meer studenten kloppen bij het OCMW aan om hun studies te financieren, schrijft De Standaard vandaag. Het is een evolutie die ook in het Antwerpse OCMW terug te vinden is. In Vlaanderen klopten vorig jaar maandelijks gemiddeld 2.234 studenten aan bij het OCMW om hun studies te financieren. Dat is meer dan een verdubbeling tegenover 2003, toen er nog maar 992 leefloonstudenten per maand waren. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest steeg het aantal van 734 in 2003 naar gemiddeld 2.342 vorig jaar. Vooral in grote steden is het aantal leefloonstudenten groot. Dat blijkt uit cijfers van de overheidsdienst Maatschappelijke Integratie.

In principe valt het betalen van levensonderhoud en studies onder de onderhoudsplicht van de ouders. Als zij die verplichting niet nakomen, en jongeren zijn behoeftig, kan het OCMW een leefloon uitkeren. Het OCMW voert dan een onderzoek om te bepalen of je bestaansmiddelen ontoereikend zijn. Als hij aanvaard wordt, moet de leefloonstudent zich houden aan een ‘geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie', een soort contract waarin afspraken staan.

Leefloon toekennen aan alleenwonende studenten is een bijzondere vorm van leefloon./ Het kan niet de bedoeling zijn van de OCMW’s om aan alle studenten een leefloon toe te kennen; Ouders dragen verantwoordelijkheid ten aanzien van hun studerende kinderen, ook wanneer ze om diverse redenen niet meer thuis wonen; Anderzijds mogen jongeren niet de dupe worden van problemen thuis. Jongeren de kans geen hun studies af te werken met een beperkte financiële bijstand, is één van de hefbomen om ze voor de rest van hun leven meer kansen te geven, en ze dus uit armoede te houden.

Misschien moeten we de stijging dus niet alleen negatief bekijken. Het laat zien hoe OCMW’s jongeren kansen geven, om vaak in moeilijke omstandigheden toch een diploma te halen. Voor een deel is dat preventief werken. En kan het een hele beperkte bijdrage leveren aan de democratisering van het (hoger) onderwijs. Want vandaag bepaalt de sociale achtergrond, het gezin waarin kinderen en jongeren opgroeien, nog veel te veel de kansen van die kinderen en jongeren. Terwijl niet de sociale achtergrond, maar alleen de persoonlijke capaciteiten de onderwijskansen zouden mogen bepalen. Dus laat de OCMW’s waar nodig daar maar een (hele kleine) correctie aanbrengen.

Het voorbije anderhalf jaar is het aantal mensen dat beroep moet doen op het OCMW in Antwerpen met bijna 20% gestegen. Ook elders in Vlaanderen groeit de armoede. Dat blijkt uit de resultaten van de nieuwste meting van de Armoedebarometer, die Decenniumdoelen 2017 zopas voorstelde.

Deze barometer toont jaarlijks de evolutie van de armoede op zes levensdomeinen. De cijfers van dit jaar zijn alarmerend. Ze tonen aan dat de zwaksten in onze samenleving de zwaarste prijs voor de economische crisis betalen. Decenniumdoelen 2017 roept onze politici dan ook op om eindelijk hun verantwoordelijkheid te nemen. Zij moeten durven kiezen voor een beleid dat voorrang geeft aan mensen in armoede, zowel generatiearmen als de nieuwe armen ten gevolge van de crisis.

Het opvallendste cijfer uit de meting is dat de subjectieve armoede fors stijgt. Het aantal mensen dat beweert moeilijk rond te komen met hun inkomen neemt opvallend toe. Bij de vorige meting lag hun aantal op 9,6 %. Dat percentage is dit jaar tot 14,8 % gestegen.

Het samenwerkingsverband van Decenniumdoelen 2017 eist de verhoging van de minimumuitkeringen tot aan de Europese armoedegrens. De minimumuitkeringen in België liggen onder de Europese armoederisicogrens. Voor een alleenstaande ligt het leefloon bijvoorbeeld nu op 76% van de armoedegrens, voor een koppel met twee kinderen op 66% van de armoedegrens.

Decenniumdoelen 2017 vindt dat onze politici eindelijk hun verantwoordelijkheid moeten opnemen. Aangezien 2010 het Europees jaar is van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting en aangezien België in het najaar het Europees voorzitterschap waarneemt, is dit hét moment om werk te maken van een beleid dat voorrang geeft aan mensen in armoede.

Het volledige verslag is na te lezen op www.decenniumdoelen.be

Eén vulkaan in IJsland veroorzaakt nu al meer dan een halve week een stopzetting van het vliegverkeer in de helft van het Europese luchtruim. De ontreddering van vele toeristen, zakenmensen en van de economie staat in schril contrast met de staalblauwe lucht zonder de vervuiling van straaljagers.

Een deel van onze hoogcomplexe maatschappij stokt omwille van piepkleine stofdeeltjes. Een uitbarsting van … kwetsbaarheid. Is dat eigenlijk niet leerrijk, die confrontatie met onze kwetsbaarheid? Even een kleine val na de technologische hoogmoed. Van Pompeï tot IJsland, de mens die de binnenkant van de aarde nog steeds niet kan bedwingen. En het waarschijnlijk ook nooit zal kunnen.

En als we zo kwetsbaar zijn voor eeuwenoude en gekende natuurfenomenen als vulkanen, wat wordt het dan als het klimaat écht verandert door de opwarming, inclusief stijging van het zeewater en krachtigere stormen? Misschien zijn vliegtuigen op de grond de volgende dagen nog niet eens zo slecht. Vulkaanstof tot nadenken, zeg maar…

PS. De blog werd ook opgepikt door Terzake. De reportage erover kan je hier herbekijken.